Mars z Todi

Odnaleziony w pobliżu Todi brąz z połowy IV wieku p.n.e. pokazuje opancerzonego wojownika w spokojnym kontrapoście, z prawą ręką niegdyś uniesioną do wykonania libacji. Wyrazisty kirys, nagolenice i krótka tunika okrywają smukłe, idealizowane ciało, w którym widać silny wpływ grecki przefiltrowany przez etruski gust. Dedykacyjna inskrypcja — w języku umbryjskim, zapisana alfabetem etruskim — wymienia ofiarodawcę i składa posąg bóstwu wojny (identyfikowanemu jako Mars). Zarówno sztuka, jak i tekst czynią z dzieła kluczowy dokument Italii środkowej: styl międzykulturowy, praktyka rytualna i lokalny język. Elegancka, kontrolowana figura chwyta chwilę tuż przed działaniem, kiedy pobożność i wojna spotykają się przy ołtarzu.