Hermes Belwederski to rzymski marmur według greckiego oryginału — ucieleśnienie spokojnej równowagi. Ciężar spoczywa na jednej nodze, druga łagodzi linię, a płaszcz układa się na podporze niczym teatralny rekwizyt. Głowa obraca się delikatnie, klatka piersiowa jest otwarta, a figura spotyka spojrzenie bez wysiłku. Od dawna podziwiany w Belwederze, posąg uczył pokolenia proporcji i opanowania. Zmieniały się imiona — od Antinousa do Hermesa — lecz lekcja pozostawała ta sama: piękno jest równowagą.
Wskazówki dla zwiedzających
Obejdź posąg dookoła, aby uchwycić cichy zwrot głowy i linii barków.
Dlaczego to dzieło jest ważne
Przez długi czas był modelem studium idealnej, młodzieńczej formy.
To rzymska kopia, która zachowuje grecki archetyp.
Na co zwrócić uwagę
Zauważ rozluźniony kontrapost i otwartą klatkę piersiową.
Spójrz na płaszcz „ubierający” podporę.
Wypatrz ślady po zaginionym kaduceuszu.
Ciekawostka
Przez stulecia identyfikowano go jako „Antinousa Belwederskiego”, zanim ponownie rozpoznano w nim Hermesa.
Najczęściej zadawane pytania
Wykopano ją w 1543 roku w pobliżu Zamku Świętego Anioła, będącego mauzoleum cesarza Hadriana. Renesansowi uczeni zsumowali oczywiste fakty: młode, piękne, wyidealizowane męskie ciało, odnalezione tuż obok grobu Hadriana — to musi być Antinous, ukochany cesarza. Papież Paweł III zapłacił za nią tysiąc dukatów właśnie na tej podstawie. Identyfikacja przetrwała czterysta lat. Archeologia dziewiętnastowieczna wykazała ostatecznie, że twarz nie pasuje do żadnego pewnego portretu Antinousa, a poza (płaszcz przerzucony przez jedno ramię, ciężar oparty na jednej nodze) należy do dobrze znanego praksytelesowego typu Hermesa.
To Hermes psychopompos — bóg posłaniec w roli przewodnika dusz do zaświatów. Lepiej zachowana bliźniacza wersja, tak zwany typ z Andros, ma zachowaną podpórkę w kształcie drzewa z owiniętym wokół węzem — atrybutem Hermesa jako przewodnika zmarłych. Kilka kopii tego samego typu odnaleziono w grobach w świecie greckim, co przesądza o odczycie funeralnym. Watykańska rzeźba utraciła identyfikujący atrybut (zaginiony kaduceusz) i przez stulecia była abstrakcyjnie „pięknym młodzieńcem” — stąd błędna nazwa.
To rzymska marmurowa kopia z czasów Hadriana, prawdopodobnie z początku II wieku n.e., wykonana według zaginionego brązu Praksytelesa lub jego warsztatu z około 340 roku p.n.e. Rozluźnione kontrapposto — ciężar na jednej nodze, opadające biodro po stronie odciążonej, przeciwstawna linia ramion — jest jednym ze znaków firmowych Praksytelesa w rzeźbie; tutaj można obserwować, jak wynajduje „atletę w spoczynku” jako typ pozy.
Oferty last minute
Znajdź najtańsze oferty last minute, aby odwiedzić Muzeum Pio-Clementyńskie i zobaczyć Hermes Belwederski na własne oczy!
