Unknown Egyptian artist
Ομπρελοειδής όρος για τους πολλούς ανώνυμους τεχνίτες της αρχαίας Αιγύπτου, των οποίων τα εργαστήρια παρήγαγαν βασιλικά αγάλματα, αναθηματικές στήλες ναών, σαρκοφάγους, χάλκινα και ταφικό εξοπλισμό επί χιλιετίες. Χαρακτηριστικά τους είναι οι σκληροί λίθοι (γρανίτης, βασάλτης), οι ιδεαλισμένες αναλογίες, οι ιερογλυφικές επιγραφές και οι λατρευτικές εικόνες θεών και θεοποιημένων ηγεμόνων. Στα Μουσεία του Βατικανού αυτοί οι δημιουργοί εκπροσωπούνται από έργα όπως ο Ναοφόρος του Βατικανού, τα Γρανιτένια Λιοντάρια του Νεκτανεβώ Α΄, ένα χάλκινο της Μπαστέτ και κανωπικά αγγεία, από τη φαραωνική έως την πτολεμαϊκή–ρωμαϊκή περίοδο.
Έργα του/της Unknown Egyptian artist
στα Μουσεία του Βατικανού
#47
Ναοφόρος του Βατικανού (άγαλμα ιερέα με ιερό)
Σε σκούρα, στιλβωμένη πέτρα, ένας ιερέας προχωρά κρατώντας ένα μικρό ναό και με τα δύο χέρια. Μέσα στο μικρό ιερό στέκει ένας θεός: ένα φορητό «σπίτι» για το θείο. Καθαρά ιερογλυφικά στην πίσω στήλη μεταφέρουν μια διαχρονική προσευχή.
Υποδειγματικός τύπος ναοφόρου της Ύστερης Περιόδου.
#48
Στήλη της Χατσεψούτ και του Θούθμωσι Γ΄
Ένα τακτοποιημένο ασβεστολιθικό πάνελ καταγράφει βασιλικά ονόματα και ύμνο. Τα καρτούς της Χατσεψούτ και του Θούθμωσι Γ΄ στέκουν μαζί, με το κείμενο να επικαλείται θεϊκή εύνοια και σταθερή εξουσία σε καθαρά, ρηχά ιερογλυφικά.
Συνδέει δύο καθοριστικούς ηγεμόνες της 18ης δυναστείας της Αιγύπτου.
#49
Ζωγραφισμένο σάβανο μούμιας της «Κυρίας του Βατικανού»
Ένα λινό πορτρέτο του νεκρού δείχνει ρωμαϊκό ένδυμα πλαισιωμένο από αιγυπτιακά σύμβολα — πλατύ περιδέραιο, θεότητες και προστατευτικά σημεία. Τέτοια σάβανα ένωναν την τοπική πίστη με ένα νέο, ζωντανό πρόσωπο για την αιωνιότητα.
Σπάνιο παράδειγμα ρωμαιοαιγυπτιακής σύντηξης πορτρέτου και ταφικών συμβόλων.
#50
Σαρκοφάγος της Τζεντμούτ
Ένα ανθρωπόμορφο ξύλινο φέρετρο, ζωγραφισμένο με ζώνες ιερογλυφικών και προστατευτικές θεότητες. Έντονα κόκκινα, πράσινα και μπλε υπόσχονται ασφάλεια· τα κείμενα ψιθυρίζουν προσευχές για την Τζεντμούτ μέσα από τους θεούς της Αιγύπτου.
Εξαιρετικό παράδειγμα ζωγραφικής φέρετρου της Τρίτης Ενδιάμεσης Περιόδου.
#52
Άγαλμα της βασίλισσας Τούγια
Ο γρανίτης τιμά τη βασίλισσα Τούγια, μητέρα του Ραμσή Β΄ και σύζυγο του Σέτι Α΄. Η ψυχρή, ανθεκτική πέτρα και η επίσημη στάση αποπνέουν βασιλική διάρκεια, ενώ περούκα, εφαρμοστό φόρεμα και επιγραφικές ζώνες διακηρύσσουν τίτλους που θεμελίωσαν την εξουσία στη 19η δυναστεία.
Βασιλική εικόνα της μητέρας του Ραμσή Β΄, κομβικής μορφής της 19ης δυναστείας.
#53
Γλυπτική ομάδα του Πτολεμαίου Β΄ με τη βασίλισσα Αρσινόη Β΄
Ένα ζεύγος από σκληρή πέτρα δείχνει τον Πτολεμαίο Β΄ και την αδελφή-σύζυγό του Αρσινόη Β΄ ως αιγύπτιους ηγεμόνες — μετωπικούς, διαχρονικούς, δεμένους με τη λατρεία του ναού. Έλληνες άρχοντες στην Αίγυπτο υιοθέτησαν φαραωνικές μορφές για να νομιμοποιήσουν την εξουσία· εδώ ο γρανίτης κάνει τη θεότητα και τη μονιμότητα κυριολεκτικό βάρος.
Ενσαρκώνει την ελληνιστική λατρεία ηγεμόνων σε αιγυπτιακό ναϊκό ύφος.
#55
Γρανιτένια λιοντάρια του Νεκτανεβώ Α΄
Δύο ξαπλωμένα γρανιτένια λιοντάρια από την εποχή του Νεκτανεβώ Α΄ φυλάσσουν την είσοδο. Τα συμπαγή σώματα και τα άγρυπνα κεφάλια τους ενσαρκώνουν τη βασιλική προστασία· καρτούς άλλοτε επικαλούνταν τη δύναμη του ναού. Η σκληρή, στικτή πέτρα τα κάνει και γλυπτά και αρχιτεκτονικά σύμβολα.
Φύλακες-αγάλματα από την εποχή του Νεκτανεβώ Α΄, κομβικού ηγεμόνα της Ύστερης Περιόδου.
